Wino nad Balatonem.
„Egészségedre!” znaczy „na zdrowie!”
Okolice Balatonu to obszar szczególnie sprzyjający uprawie winorośli. Region Balatonu charakteryzuje się wysokim nasłonecznieniem, odpowiednią wilgotnością i chłodniejszymi latami, co tworzy unikalny mezoklimat. Wokół Balatonu znajduje się 6 regionów winiarskich (Badacsony, Balatonfelvidék, Balatonfüred-Csopak, Nagy-Somló, Balatonboglár, Zala), a tutejsze winnice coraz częściej łączą tradycję z nowoczesną enoturystyką: degustacją, dobrą kuchnią i pięknymi widokami.
W połowie maja region Balatonu pachnie bzem, mieni się eleganckimi kwiatowymi rabatami w niezliczonej ilości kolorów, koi nerwy soczystą zielenią i urzeka ciszą. Sezon dopiero nadciąga, sklepiki już zatowarowane, restauratorzy w gotowości, chwila przed startem letniego sezonu jest jak cisza przed burzą, to najlepszy czas!
Czytaj też: Wokół Balatonu – 4 hotele na wyjątkowy pobyt
Gdzie wybrać się na wino nad Balatonem?
Zelna Borbisztró – w Balatonfüred
Zelna Borbisztró to nowoczesny wine bar, który działa tuż przy zielonej promenadzie Tagore w Balatonfüred, ciągnącej się nad brzegiem Balatonu. Ma rekomendację Michelin, a należy do młodej, rodzinnej, ekologicznej winnicy Zelna Borászat (18 ha), która od 2014 rozwija eko uprawy w okolicach Balatonfüred, Tihany i Balatonszőlős. Znajdziesz tu szeroki wybór win z Balatonfüred–Csopak i fajne, proste menu oparte na lokalnych składnikach, w sam raz pod serwowane wina. Oprócz win made by Zelna, które grają tu główną rolę, bar posiada także całkiem sporo etykiet od innych producentów znad Balatonu. To jedno z najciekawszych miejsc w Balatonfüred na wieczór przy winie, kolację lub wybór którejś z mniej lub bardziej rozbudowanych degustacji. Spróbowaliśmy tu 7 win z winnicy Zelna, z których tylko jedno (Optimist) okazało się mało interesujące. Pozostałe można zamawiać w ciemno. W ciepłe letnie wieczory warto skorzystać z zacienionego tarasu.
Balatonfüred to wzorcowy przykład urokliwej węgierskiej prowincji nad Balatonem. Ultra zadbane miasteczko z promenadą Tagore, kaczkami na jeziorze, żaglówkami na horyzoncie, a wokół winnice. Nic się nie dzieje i właśnie o to chodzi. Chillout gwarantowany.
Balaton Wines Visitor Center – w Balatonszőlős
Balaton Wines Visitor Center w Balatonszőlős to pierwsze centrum enoturystyczne nad Balatonem, które otwarto w czerwcu 2025 roku. W jednym miejscu zgromadzono tu przekrój win z całego regionu, od około 80 winiarni z okolic Balatonu, które same decydują, które butelki udostępnić BWVC. W Balaton Wines Center można wziąć udział w warsztatach tematycznych i degustacjach, spróbować przeszło 350 win albo na przykład super orzeźwiającego, bezalkoholowego napoju o nazwie Verjus, od vert jus (fr.) = zielony sok. Verjus to cierpki, niefermentowany sok tłoczony z niedojrzałych zielonych winogron, które latem usuwa się z krzewów winorośli jako nadmiarowe. Verjus 0% powstaje najczęściej z tych samych odmian, co Tokaji, czyli z Furminta i Hárslevelű. W smaku dominuje ostra, rześka, owocowa kwasowość, która jest nieco łagodniejsza niż w soku świeżo wyciśniętym z cytryny. Węgrzy rozcieńczają go wodą w różnych proporcjach, w zależności od upodobań. Warto spróbować, smakuje zaskakująco dobrze nawet w czystej postaci, szczególnie w upalny dzień.
A tuż obok Balaton Wines Visitor Center, w bajecznie zielonym sadzie pełnym migdałowców, działa restauracja Casa Christa (Michelin Bib Gourmand).
Peter Nagyvaradi – na obrzeżach Balatonfüred
Peter Nagyvaradi i jego mikro winnica na północnym brzegu Balatonu to właściwy kierunek dla tych, którzy chcieliby poznać naturalną odsłonę węgierskiego winiarstwa. Peter robi cudnie rześkie i mineralne wina naturalne z lokalnych odmian, które można kupić od niego na miejscu. Warto, ponieważ większość produkcji trafia za granicę. Więcej na temat winnicy Petera Nagyvaradi znajdziesz w tym wpisie.
Sabar Borház – winiarnia i taras degustacyjny w winnicy w Káptalantóti
Sabar to jeden z ciekawszych małych producentów w Badacsony, zlokalizowany w Káptalantóti, u podnóża 217-metrowej góry Sabar (stąd nazwa). Wzgórza wokół jego winnic to wygasłe dawno temu wulkany, a w Sabar Borház powstają bardzo fajne wina, pełne słońca i radości życia. Bazaltowe podłoże i słoneczny mikroklimat nadają im wyraźnie mineralnego charakteru. Tę relatywnie niewielką winnicę założył w 2009 Gábor Ádám, który kilkanaście lat temu zamienił Budapeszt na węgierską prowincję, by zająć się wreszcie czymś pożytecznym: uprawiać winorośle. Dziś ma 7 hektarów, a koncentruje się głównie na białych odmianach typowych dla Badacsony, wśród których znajdziemy między innymi Kéknyelű, Olaszrizling, Rajnai rizling i Szürkebarát (Pinot Gris). Z czerwonych odmian, Gábor uprawia m.in. Kékfrankos (Blaufränkisch) i Cabernet Franc. Na szczególną uwagę zasługuje tu Kéknyelű, endemiczny szczep Badacsony. Wina z tej odmiany są wyraziście wytrawne, świeże, mineralne i mają charakterystyczny kamienisty profil. Sabar za swoje Kéknyelű otrzymała złoty medal w Gilbert & Gaillard International Challenge.
O wyjątkowości tego przybytku przesądzają nie tylko kameralność, cudne położenie na górce w otoczeniu winnic i taras degustacyjny z widokiem na przepiękną okolicę, ale przede wszystkim usposobienie właściciela, który stawia na bezpośredni kontakt z gośćmi. Gábor to uwielbiający ludzi gawędziarz, który za cel stawia sobie przekazać odwiedzającym cząstkę klimatu i stylu życia tego sielskiego zakątka Badacsony. Sabar Borház jest doskonałą miejscówką na degustację lokalnych win z Badacsony z widokiem na wulkaniczne wzgórza, w połączeniu z niespiesznym odkrywaniem okolicy. Wcześniej warto zrobić rezerwację – telefonicznie lub emailowo, by mieć pewność, że nie zabraknie miejsca. W sezonie letnim winnica Sabar przyciąga tłumy, a organizowane przez nią dodatkowe eventy, np. mniej lub bardziej spontaniczne mini koncerty, dodatkowo podbijają frekwencję.
Folly Arboretum – w Kápolnavölgyi
Folly Arboretum to koncept dość niezwykły – arboretum, restauracja i winnica w jednym, prowadzone w czwartym pokoleniu. Wino stanowi tu część leniwego popołudnia w ogrodzie – degustację możesz połączyć z lunchem i spacerem po 5-hektarowym, świetnie utrzymanym i pełnym interesujących roślin arboretum z punktem widokowym, z którego rozciąga się cudny widok na Balaton i okolicę. Niespodzianka: mają tu nawet wegańskie i bezglutenowe desery!
Spróbujesz tu win produkowanych przez Folly, które są serwowane w restauracji arboretum. Folly posiada około 10 hektarów winnic w okolicach Kisörsi-hegy i Tóti-hegy, a uprawiane są w nich między innymi Szürkebarát, Ottonel Muskotály, Kéknyelű, Rajnai Rizling, Budai Zöld i Olaszrizling. Z kolei z mieszanki Merlot i Cabernet Sauv powstaje Boróka vörös.
Warto zrobić tu przystanek na luźną, niezobowiązującą degustację kilku win w ramach objazdu winnic Badacsony, a przy okazji nacieszyć oczy widokiem takich roślin, jak na przykład prusznik (Ceanothus Mystery Blue), niezwykły krzew ozdobny, obsypany kwiatami jak u puszystych szafirków Muscari. W sprzyjającym (czyli nie naszym) klimacie prusznik jest zimozielony, niestety niska mrozoodporność skutecznie wyklucza jego całoroczną uprawę w polskim ogrodzie.
Więcej inspiracji znajdziesz na VisitBalaton365.
cdn.
